Lista substancji bazy IRIS   Pełny Opis  IRIS   Krótki opis

Internetowy przewodnik użytkownika bazy IRIS

Dostęp do bazy IRIS

Baza IRIS jest dostępna w Internecie na stronie http://www.epa.gov/iris/. Strona może być dostępna przez wpisanie "www.epa.gov/iris" w polu adresowym przeglądarki internetowej.

Główne instrukcje

Ogólne informacje, dokumenty dotyczące substancji chemicznych oraz  linki internetowe w zakresie bazy IRIS  mogą być dostępne przez kliknięcie lewym klawiszem myszy na jasno-niebieski,  podkreślony tekst lub  okno korespondencyjne.

Wcześniej  przeglądane strony mogą być znów dostępne  przez wybranie funkcji  "FORWARD" lub "BACK" umieszczonej w głównym menu przeglądarki Web.

Strona What's New

Strona IRIS What's New dostarcza nowych informacji  naświetlając ostatnie aktualizacje i uzupełnienia  w bazie IRIS.  Inne aktualizacje, które  nie  wpływają znacząco na zawartość nie są zapisywane na stronie IRIS What's New. Aktualizacje mogą być dostępne przez wybranie etykiety What's New na niebieskim pasku  nawigacyjnym po lewej stronie IRIS lub linku tekstowego  What's New na dole każdej strony IRIS.  Poszczególne uaktualnione dokumenty dotyczące substancji chemicznych  i toksykologiczne przeglądy wylistowane na tej stronie mogą być bezpośrednio dostępne  przez wybranie podkreślonego tekstu.

Lista substancji bazy IRIS 

Kompletna lista substancji chemicznych zawarta w bazie IRIS może być dostępna  przez:

• Wybranie podkreślonego linku   "Lista Substancji bazy IRIS" (List of IRIS Substances) obok logo IRIS  na górze każdej strony  IRIS. 

Substancje chemiczne są wylistowanie w porządku alfabetycznym. Każda substancja ma swój przydzielony  numer  rejestru Abstracts Service Registry Number (CASRN).  Dana substancja chemiczna może być wyszukiwana na różne sposoby:

1. Przez wybranie litery na którą zaczyna się nazwa substancji i przesunięcie na żądaną  nazwę substancji;
2. Przez wpisanie nazwy substancji lub numeru CASRN w oknie polecenia "FIND"  wyszukiwarki;
3. Przez użycie funkcji Szukaj (Search)  umieszczonej na górze i dole  każdej strony IRIS; i
4. Przez wybranie nazwy substancji w ramce  "Select a Substance"   umieszczonej w górnym, prawym rogu  każdej strony IRIS, wybranie pola opcji "Pełny Opis substancji" (Full IRIS Summary) lub pola opcji "Krótki opis" (Quick View) i przycisku  "Go".

Każdy  dokument opisujący substancję chemiczną  może być dostępny:

• z listy substancji, przez wybranie niebieskiej nazwy substancji, i:
• przez wybranie  pola opcji "Pełny Opis substancji" (Full IRIS Summary) lub pola opcji "Krótki opis" (Quick View),  po uprzednim wybraniu nazwy substancji w oknie  "Select a Substance" w górnym, prawym rogu każdej strony IRIS. 

 Pliki te mają około 15-40K,   w przedziale od około 10K do około 120K. 

Krótki opis 

Krótki opis (QuickView) jest dostępny m.in.  z  Pełnego Opisu substancji (Full IRIS Summary)  dla wszystkich substancji chemicznych IRIS. Krótki opis  zawiera migawkę informacji dostępnych w   Pełnym Opisie substancji.   Przeznaczeniem Krótkiego opisu  jest dostarczenie szybkiego wzorcowego przewodnika po kluczowych danych na temat rakotwórczości i nie-rakotwórczości,  dla każdej substancji zawartej w bazie IRIS. Link  do Krótkiego opisu dostępny jest pod każdą  nazwą  substancji na Liście Substancji bazy IRIS (List of IRIS Substances). Drugą możliwością dostępu do Krótkiego opisu jest wybranie nazwy wyszukiwanej substancji w ramce Wybierz Substancję (Select a Substance), umieszczonej w prawym, górnym rogu każdej strony IRIS, a następnie wybranie  opcji  Krótki opis i naciśnięcie  przycisku "Go". Aby  wyszukać daną substancję chemiczną na Liście Substancji bazy IRIS użytkownik może wybrać pierwszą literę substancji w górnym menu strony, a wyszukiwarka przeniesie użytkownika do sekcji substancji, których nazwy zaczynają się na wybraną literę.

Przeglądy toksykologiczne

Przeglądy toksykologiczne dla poszczególnych substancji chemicznych  są dostępne z Listy Substancji bazy IRIS.  Mogą one być przeglądane w Adobe Reader przez wybranie linku Toksykologiczny Przegląd w Adobe PDF* pod nazwą substancji chemicznej.  Jeżeli link Toksykologiczny Przegląd nie jest widoczny pod nazwą substancji chemicznej, oznacza to że dla tej substancji nie jest dostępny taki przegląd. Link do toksykologicznych przeglądów jest także dostępny na w górnej części każdego Opisu substancji  IRIS.

Dostępne główne dokumenty informacyjne  

Główne dokumenty  informacyjne bazy IRIS są wylistowane poniżej i mogą być wyszukiwane na dwa sposoby:

1. Przez wybranie linku Wstęp (Introduction) na głównej stronie IRIS (oddzielny link do Słownika terminów używanych w bazie IRIS  jest także  dostępny na stronie głównej IRIS), który przeniesie użytkownika do  strony Co to jest IRIS; oraz
2. Przez wybranie przycisku  Co to jest IRIS w lewym pasku nawigacyjnym na każdej stronie IRIS.

Strona Co to jest IRIS zawiera wstęp, informacje wspierające na temat oszacowania ryzyka i zarządzania ryzykiem, oraz  zadania IRIS w oszacowaniu/zarządzaniu ryzykiem. Poszczególne dokumenty są dostępne i  mogą być przeglądane  przez wybranie  podkreślonego tytułu dokumentu.

Dokumenty wspierające bazy IRIS

 Dyskusja na temat ograniczeń bazy IRIS

 IRIS glosariusz

 Definicja akronimów i skrótów

Przeznaczeniem tych dokumentów jest pomoc w  dostępie do danych, zawartych w plikach dotyczących substancji chemicznych bazy IRIS i ich prawidłowym zinterpretowaniu. Trzy poniżej wykazane  dokumenty wspierające opisują racjonalne uzasadnienia i metody używane do opracowania wartości i powiązanych informacji zawartych w  plikach bazy.

Reference Dose (RfD): Description and Use in Health Risk Assessments

EPA Approach for Assessing the Risks Associated with Chronic Exposures to Carcinogens

Proposed Guidelines for Carcinogen Assessment

Dokumenty te mogą być udostępnione przez wybranie Dokumenty Wspierające IRIS (IRIS Background Documents) ze strony Co to jest IRIS. Wszystkie z powyżej wykazanych dokumentów mogą być przeglądane oddzielnie  przez wybranie podkreślonego tytułu dokumentu. Dodatkowo  na stronie Co to jest IRIS znajduje się lista odnośników do referencji   dostępnych w  Risk Information Hotline i National Technical Information Service. 

Funkcje wyszukiwania w bazie IRIS

Baza internetowa IRIS posiada pięć różnych opcji Wyszukiwania. Funkcje Wyszukiwania mogą być udostępnione przez wybranie  Wyszukiwanie w bazie IRIS (Search IRIS)  na Stronie głównej IRIS (IRIS Home), linku  Search IRIS na dole każdej strony IRIS lub linku w lewym nawigacyjnych pasku stron IRIS.

1. Wyszukiwanie w bazie  IRIS poprzez nazwę substancji lub jej numer rejestru CASRN.

Wyszukiwanie poprzez nazwę substancji lub jej numer CASRN umożliwia użytkownikom IRIS wprowadzenie dowolnej nazwy substancji i uzyskanie: listy dopasowanych nazw substancji IRIS do nazwy wprowadzonej,  numerów CASRN   i  synonimów nazw. Poniższe wskazówki pozwolą uzyskać zadowalający wynik wyszukiwania:

• Wprowadzenie bardziej dokładnych kryteriów wyszukiwania, pozwoli na wyświetlenie bardziej dokładnych wyników.
• Wszystkie wprowadzane numery CASRN powinny zawierać łączniki.
• Wyniki są generowane tylko wtedy, jeżeli cokolwiek zostało wprowadzone do pola wyszukiwania.
• Należy zapamiętać, że ta opcja wyszukiwania dotyczy tylko listy substancji bazy IRIS i synonimów nazw tych substancji. Dla wyszukania  danych w całej bazie IRIS dla  substancji lub numeru CARSN , należy zastosować funkcję Wyszukiwania poprzez słowo kluczowe. 

2. Wyszukiwanie w bazie IRIS poprzez słowo  kluczowe

Funkcja przeszukiwanie bazy IRIS poprzez słowo lub słowa kluczowe umożliwia użytkownikom IRIS przeszukiwanie całej bazy IRIS poprzez wprowadzenie jakiegokolwiek słowa i/lub ciągu wyrazów. Poniższe wskazówki pozwolą uzyskać zadowalający wynik wyszukiwania:

• Wprowadzenie bardziej dokładnych kryteriów wyszukiwania, pozwoli na wyświetlenie bardziej dokładnych wyników.
• Dla bardziej zaawansowanych wyszukiwań należy stosować logikę Boole'a.
• Fragmenty nie rozdzielone przecinkami są przeszukiwane jako całe, określone frazy).
• Każdy wyraz wewnątrz frazy jest oddzielana dla utworzenia różnych jego czasów, liczby mnogiej, itp.
• Dla właściwych wyników, należy umieszczać frazy w cudzysłowach.
• Gwiazdka (*) zastępuje ciąg znaków o dowolnej długości
• Znak zapytania (?) zastępuje pojedynczy znak.
• Nie należy używać znaków plus lub minus. Należy pisać "and" lub "but not".
• Wyniki są generowane tylko wtedy, jeżeli cokolwiek zostało wprowadzone do pola wyszukiwania.
• Należy zapamiętać, że ta opcja wyszukiwania obejmuje  całą bazę IRIS, łącznie ze wszystkimi dostęnymi przeglądami toksykologicznymi.

3. Wyszukiwanie w bazie IRIS poprzez efekt krytyczny, prekursor efektu, i/lub rodzaj nowotworu

Funkcja wyszukiwania w bazie IRIS poprzez efekt krytyczny, prekursor efektu i/lub rodzaj nowotworu umożliwia użytkownikom przeszukiwanie bazy IRIS w zakresie danych, dotyczących skutków narażenia na substancję rakotwórczą i/lub nie-rakotwórczą. Ta opcja wyszukiwania jest ograniczona do danych w zakresie skutków zdrowotnych, używanych do ilościowedo oszcaowania oceny toksyczności nie-rakotwórczej i  ryzyka wystąpienia raka. Poniższe wskazówki pozwolą uzyskać zadowalający wynik wyszukiwania:

• Wprowadzenie bardziej dokładnych kryteriów wyszukiwania, pozwoli na wyświetlenie bardziej dokładnych wyników.
• Dla bardziej zaawansowanych wyszukiwań należy stosować logikę Boole'a .
• Fragmenty nie rozdzielone przecinkami są przeszukiwane jako całe, określone frazy).
• Każdy wyraz wewnątrz frazy jest oddzielana dla utworzenia różnych jego czasów, liczby mnogiej, itp.
• Dla właściwych wyników, należy umieszczać frazy w cudzysłowach.
• Gwiazdka (*) zastępuje ciąg znaków o dowolnej długości.
• Znak zapytania (?) zastępuje pojedynczy znak.
• Nie należy używać znaków plus lub minus. Należy pisać "and" lub "but not".
• Wyniki są generowane tylko wtedy, jeżeli cokolwiek zostało wprowadzone do pola wyszukiwania.
• Należy zapamiętać, że ta opcja wyszukiwania dotyczy tylko listy substancji bazy IRIS i synonimów nazw tych substancji. Dla wyszukania  danych w całej bazie IRIS dla  substancji lub numeru CARSN, należy zastosować funkcję Wyszukiwania poprzez słowo kluczowe. 

4. Wyszukiwanie w bazie IRIS  poprzez  dowód rakotwórczego działania substancji chemicznej na ludzi

Opcja wyszukiwania w bazie IRIS  według dowodu rakotwórczości substancji chemicznej w przypadku ludzi,  umożliwia użytkownikom  przeszukiwanie  bazy danych IRIS w celu zidentyfikowania substancji chemicznych sklasyfikowanych przez EPA według "wagi'" dowodów na   ich rakotwórcze działanie. Ta klasyfikacja została przeprowadzona w oparciu o Wytyczne  dla Oszacowania   Ryzyka od substancji rakotwórczych (1986 Guidelines for Carcinogen Risk Assessment). Poniższa wskazówka pozwoli uzyskać zadowalający wynik wyszukiwania.

• Co najmniej jedno pole wyboru ( checkbox)  musi być zaznaczone, aby wyszukiwarka wygenerowała wynik.

5. Wyszukiwanie  według wyrażonych Ilościowo Wartości na temat Toksyczności lub Wartości Powiązanych 

Opcja wyszukiwania w  bazie IRIS według wyrażonych Ilościowo Wartości na temat Toksyczności lub Wartości Powiązanych (Quantitative Toxicity or Related Values) umożliwia użytkownikom bazy IRIS wprowadzenie  numerycznych wartości, w celu przeszukania danych bazy IRIS, dotyczących toksyczności substancji chemicznych i powiązanych wartości. Poniższe wskazówki pozwolą uzyskać zadowalający wynik wyszukiwania.  

• Każdy sposób wprowadzenia  liczby dziesiętnej lub notacji matematycznej może być użyty. W przypadku notacji matematycznych należy wzorować się przykładem (podanym przy tej funkcji wyszukiwania) do prawidłowego wprowadzania zakresu wartości minimalnych i maksymalnych.
• Z powodu różnic w jednostkach wyrażających wartości, tylko jeden typ wartości  może być wyszukiwany za jednym razem.
• Minimalne lub maksymalne numeryczne wartości muszą być wprowadzone przed  poleceniem wyszukiwania. Minimalna  wartość może równać się maksymalnej, ale w żadnym przypadku nie może być większa.   

Logika Boole'a 

Logika Boole'a ma zastosowanie do funkcji wyszukiwania przez słowa kluczowe i funckji wyszukiwania przez krytyczny efekt/prekursor efektu/rodzaj nowotworu.

W przypadku, kiedy wprowadzane są do okna wyszukiwarki  tylko częściowe  słowa  przy użyciu nazwy wieloznacznej, muszą być użyte pewne znaki wieloznaczne. Znaki "*" i "?" są pomocne podobnie jak  w systemach operacyjnych COS/UNIX. Dla przykładu, w celu wyszukania "antimony" lub ""antimonious" wpisując "antimo" nie otrzymamy żadnego wyniku wyszukiwań. 

 Jednak, jeżeli zostało wpisane słowo "Antimo*" wszystkie  występujące słowa takie jak Antimony i Antimonious zostaną wyszukane. Znak "?" może zastąpić  pojedynczy nieznany znak. Na przykład wyszukiwanie typu "145?" znajdzie liczby od 1450 do 1459 a nawet alfanumeryczne wartości jak 145a, 145b, 145c, itd.

Domyślnie wyszukiwarka lokalizuje dokumenty zawierające szukane słowa  w  takiej kolejności w jakiej zostały one wpisane. Nie ma możliwości wyszukiwania zakresu wartości lub zakresu pojęć, chyba że wyszukiwany zakres jest wyrażony dokładnie jako pewna fraza/zakres w pliku z danymi chemicznymi. W celu otrzymania dokumentów zawierających jakieś różne (nie powiązane we frazę) słowa, należy użyć przecinków oddzielających poszczególne słowa. 

• Na przykład, wpisując  Acrylic acid otrzymamy w wyniku wyszukiwania dokument, który zawiera wyrażenie Acrylic acid. 
• Wpisujac słowa Acrylic, Acid otrzymamy dokumenty zawierające słowo Acrylic lub Acid.
• Wpisując słowa Acrylic and Acid  otrzymamy dokumenty zawierające w swojej treści obydwa te słowa.

Operatory i modyfikatory mogą być zastosowane w  wyszukiwarce w celu zlokalizowania żądanych dokładnych informacji. Powszechnie używanymi operatorami są: AND, OR< i NEAR, natomiast modyfikatorami:  MANY i NOT. Modyfikatory mogą być   zastosowane wewnątrz operatorów jako dodatkowe określenie wyszukiwanych wartości. Domyślnie słowa "and" "or" i "not" są interpretowane  jako  język zapytań; wszystkie inne elementy języka zapytań powinny być ujęte w nawiasach ostrych. Poniżej przedstawione są przykłady wyrażeń zapytania:

• Operator AND wybiera dokumenty, które zawierają wszystkie wyszukiwane charakterystyczne elementy. W celu wyszukania dokumentów zawierających zarówno współczynnik niepewności "UF" jak i współczynnik modyfikujący "MF" należy użyć następujących  operatorów;

           UF and MF

• Operator OR wybiera dokumenty, które zawierają co najmniej jeden z wyszukiwanych elementów. W celu wyszukania dokumentów, które zawierają klasę A substancji rakotwórczych "Classification A" lub  klasę B2 substancji rakotwórczych  "classification B2" użytkownik może użyć następującego zapytania:

          classification A or classification B2

• Może być stosowana metoda wyszukiwania bliskiego znaczenia, w wyniku której  lokalizowane są dokumenty zawierające  szukane terminy, na zasadzie bliskiego powiązania pomiędzy tymi terminami. Istnieją różne metody wyszukiwania terminów bliskoznacznych.Operatory takie jak: NEAR, PHRASE, SENTENCE, PARAGRAPH umożliwiają taki rodzaj wyszukiwania. 

 

• Operator NEAR wybiera dokumenty zawierające charakterystyczne szukane terminy na zasadzie bliskiego powiązania względem siebie.  Wyszukiwanie dokumentów bazuje na relatywnych numerach słów pomiędzy szukanymi terminami. Ażeby otrzymać dokładniejszy wynik wyszukiwania należy podać bardzo bliskie powiązanie szukanych terminów.  Dla przykładu, w celu wyszukania dokumentu , który zawiera frazę "critical effect" i "liver"  w zakresie bliskiego znaczenia pomiędzy tymi terminami, można użyć poniższego zapytania:
  

          critical effect<NEAR>liver

• Operatory SENTENCE i PARAGRAPH sa używane do specyficznego wyszukiwania terminów w dokumentach  i rozdziałach. Składnia użycia tych operatorów jest podobna. W celu wyszukania dokumentów, które zawierają współczynnik niepewności "UF" dla doustnej dawki referencyjnej "RfD" można użyć zapytania:

           RfD<sentence>UF

• Jeżeli jakaś informacja powinna zostać wyłączona z  wyników wyszukania, należy użyć modyfikatora NOT. Na przykład, w celu wyszukania dokumentów zawierających słowa "critical effect" i "liver"  w bliskim powiązaniu pomiędzy sobą, ale nie słowa "rat" ( w zależności od tego czy słowa występują w liczbie pojedynczej czy mnogiej zostaną wyszukane różne listy wyników) należy użyć formuły:

           critical effect<NEAR>liver<AND> <NOT>rat

W  celu otrzymania listy chemikaliów z dostępnymi wartościami najlepiej użyć do tego celu wyszukiwania poprzez słowa kluczowe. Na przykład lista substancji chemicznych, które należą do klasy A substancji rakotwórczych -  może być otrzymana przez wpisanie "classification A" w polu Szukaj (Search). Lista substancji należących do innej klasy rakotwórczości  może być otrzymana przez wpisanie np. "classification B2". Poniżej podane są wzory wyszukiwań list substancji z dostępnymi wartościami:

Po przeprowadzonym wyszukiwaniu, wyniki  wyszukiwań są wyświetlane jako wylistowane linki do dostępnych dokumentów. Dokumenty mogą być  przeglądane przez wybranie podkreślonego tytułu dokumentu. Jeżeli dokument zostanie otwarty, funkcja przeglądarki internetowej "FIND" pod "EDIT" w pasku menu może być użyta w celu zlokalizowania w dokumencie danych chemicznych.

Linki internetowe

Poszczególne linki mogą być dostępne  ze strony IRIS. Na dole każdej strony IRIS widnieją linki do następujących  głównych stron :

• Strona główna EPA  – EPA Home
• Strona główna ORD  – ORD Home
• Strona główna NCEA – NCEA Home

Dodatkowo logo EPA widniejące na każdej stronie jest linkiem do strony internetowej EPA. Strona główna ORD i strona główna NCEA mają linki (umieszczone w tekście) do strony głównej IRIS.

Istnieje dużo innych odniesień  do innych internetowych źródeł informacji środowiskowej, które mogą być dostępne  przez wybranie linków w pasku nawigacyjnym na każdej stronie. Linki dzielą się na kategorie:

• Linki odnoszące się do strony internetowej IRIS
• Informacje referencyjne dotyczące skutków zdrowotnych 
• Informacje referencyjne dotyczące właściwości substancji chemicznych. 
• Lokalizatory substancji chemicznych/ rejestry substancji chemicznych
• Główne linki  U.S.EPA i  agencji rządowych

Tworzenie raportów dotyczących substancji chemicznych 

Funkcja tworzenia raportów dotyczących substancji chemicznych umożliwia  użytkownikowi porównanie  informacji  odnoszących się do poszczególnych chemikaliów. Funkcja jest dostępna  przez wybranie  linku  Tworzenie raportów dotyczących substancji chemicznych (Multiple Substance Reports)  w pasku nawigacyjnym na górze każdej strony. Użytkownik wybiera jedną lub więcej substancji chemicznych i rodzaj danych poprzez które te substancje chce porównać.   Dane  te podzielone są na obszary dotyczące:

• Doustnej dawki referencyjnej (RfDs)
• Inhalacyjnego stężenia referencyjnego (RfC)
• Charakteryzacji "wagi"  dowodu rakotwórczości
• Współczynnika nachylenia dla dawki doustnej/ryzyka zagrożenia od wody pitnej
• Ryzyka jednostkowego w przypadku narażenia na substancję znajdująca się w powietrzu.  

Można wybrać kilka substancji dla jednego wyszukiwania przytrzymując klawisz CTRL (dla PC) lub klawisz Apple/Cmd (dla Macintosh). Po wybraniu kryterium wyszukiwania należy wybrać  Generate a Web Report w celu utworzenia raportu przez wyszukiwarkę bazy.

Pomoc

W celu uzyskania ogólnych  informacji związanych ze stroną internetową IRIS należy skontaktować się z   U.S. EPA's IRIS Hotline -  tel.: 1 -301-345-2870; fax: 1-301-345-2876 lub e-mail IRIS_Hotline@epa.gov.

Pytania dotyczące  technicznych informacji związanych ze stroną internetową IRIS należy kierować na adres e-mail  IRIS_Hotline@epa.gov.

Pomoc naukowa 

Naukowcy w dziedzinie toksykologii są dostępni czasami  na IRIS Hotline w celu pomocy a zarazem udzielania odpowiedzi na specyficzne pytania odnoszące się  do: oszacowań zawartych w bazie IRIS; dokumentów wspierających zawartych w bazie, które opisują racjonalne uzasadnienia i metody użyte przez EPA do wyprowadzenia danych zawartych  w bazie IRIS.

Co nowego | Przeglądaj IRIS | IRIS strona główna | NCEA strona główna | ORD strona główna

EPA strona główna | Privacy and Security Notice | Kontat